YUNAN ASKERLERİNİN GÜNLÜK VE ANILARINDAAFYONKARAHİSAR İŞGALİ -6

YUNAN ASKERLERİNİN GÜNLÜK VE ANILARINDAAFYONKARAHİSAR İŞGALİ -6

Hasan Tahsin Günek 15 Ağustos 2018 Çarşamba 10:28:02
 

ÖZET
Yunan ordusunun işgaller sırasında yaptıkları eziyet ve mezalimler resmi kayıtlarda ve belgelerde yer aldığı gibi o kara günlerin acıları, işgali birebir yaşamış olan Afyonkarahisarlıların hafızalarında acı birer anı olarak kalmıştı. Peki, resmi kayıt ve anlatımların dışında, Anadolu’yu işgale gelen düşman askerleri arasında Afyonkarahisar işgali hakkında herhangi bir günlük tutan veya yaşadıklarını daha sonra yazanlar var mıydı?  Varsa Afyonkarahisar işgaline ilişkin olarak onlar neler anlatmışlardı.

Bir Askerin Günlüğü: Küçük Asya Harekâtında Sonun Başlangıcı
T.Theodosis Stamatellos
Günlük, Yunan Küçük Asya Harekâtı sırasında asker olan onbaşı T.Theodosis Stamatellos tarafından yazılmıştır. Günlüğün sahibinin oğlu Evangelos I.Stamatellos,1970 yılında babasının ölümünden sonra günlüğü buldu. O zamana kadar günlüğün varlığından haberi yoktu. Günlük (27 Nisan 1919-12 Eylül 1922 ) tarihleri arasını kapsıyordu. Küçük Asya harekâtını ve sonrasındaki yenilgi ve bozgunları anlatıyordu.
Günlük üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm 27 Nisan 1919-23 Haziran 1921, ikinci bölüm 24 Haziran ve 31 Aralık 1921 ve üçüncü bölüm 01 Ocak ve 12 Eylül 1922 tarihleri arasını kapsamaktadır.
Asker Stamatellos, Yanya-Preveze-Selanik-Atina-İzmir-Manisa-Uşak-Afyon-Çay yolunu takip etmiş, ordu bozguna uğradıktan sonra Çeşme’ye gelerek buradan tekne ile Sakız adasına geçmiştir.
Günlüğün sayfalarında Küçük Asya harekâtında sonun başlangıcı anlatılır. 26 Ağustos 1922 karşı taarruzun başlangıç günü. Büyük ideal politikası ile ulusal fikir ve birlik oluşturma amaçlı “Magna Graecia” yani ( iki kıta, beş deniz ) düşüncesine Türkler, 9 Eylül’de İzmir’de noktayı koydu.
25 Ağustos 1922, Akşam boyunca birlik, kendi bölümlerine düşman hareketlerini ve ikinci ofisteki diğer istihbaratları iletir. Bugün akşam saat 7’de yayınlanan bültende Afyon’da gece Erkmen ve Kalecik istikametinden düşman saldırıları olabileceğinden söz ediliyor. Çeşitli düşman hareketleri ve alınan bilgiler neticesi bu sonuca varılıyor. Akşam saat 9’da olağanüstü bir bülten yayınlandı. Önceki bilgileri doğruluyor ve dikkatli olunmasını bildiriyordu.
26 Ağustos 1922, Nitekim Afyon’a egemen IV. tümenin, 35.Dağ topçu birliğine karşı çok sayıda piyade ve üstün topçu kuvvetiyle Türk taarruzu başladı. Birlik bulunduğu mevzilerden Karahisar’a çekilmek zorunda kaldı. ( 5/42 ) takviyeli Efsun alayı Afyon’un 5 km batısındaki Erkmen’de General Plastiras’ın komutası altında idi. 35.topçu birliğinin kalıntıları da Plastiras’ın komutası altına girmişti.
27 Ağustos 1922, Savaşta kuvvetler arasında adam kayırmacılık devam ediyor. Saldırı ve savunma planları belirlenmiş değil. Adam kayırmacılık her yere karışmış. Düşman top mermileri, Afyon’un güneybatısındaki hastanenin ve İzmir istasyonunun yakınlarına düşüyor. Bu durumda artık Afyon’da kalamayacağımız açıktır. Sabah saat 11’de birlikler geri çekilmeye hazırlanıyor. Öte yandan sürekli ve koordineli bir şekilde düşman top mermileri demiryolu istasyonu civarına düşmeye devam ediyordu. Düşünüyor ve hissediyorum ki, felaket ulusu vurdu.
Dip Notlar:
*  Günlükte, bugün kullandığımız Gregoryen takvim kullanılmıştır.
** T.Theodosis Stamatellos’un günlüğünden alıntı yapılmıştır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi