YENİ SİSTEMDE TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU

YENİ SİSTEMDE TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU

Oğuzhan TAÇKIN 24 Temmuz 2018 Salı 13:43:58
 

703 sayılı KHK’nın 86. maddesi ile 5000 sayılı Türk Patent ve Marka Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’da ciddi değişiklikler yapıldı. 5000 sayılı Kanun’un 1-15, 15/C-1, 15/C-2, 16-24, 25/1,2,4, 26, 27, 29, Ek Madde 1, Geçici Madde 1 ve Geçici Madde 2. maddeleri yürürlükten kaldırılarak büyük bir kısmı 2018/4 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ninde (2018/4 No’lu CBK) yeniden düzenlenmiştir. Aynı zamanda 5000 sayılı Kanunun adı “Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” olarak değiştirilmiştir. 5000 sayılı Kanun’da yukarıda sayılan maddeler dışında kalan hükümler Kanun’un yeni adı ile yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Diğer yandan Kurum Başkanlığına ilişkin kanun maddeleri kaldırıldığından 2018/3 No’lu CBK hükümleri geçerli hale gelmiştir.
Mevzuat karışıklığını ortadan kaldırmak için sınai mülkiyet alanında temel kanunları belirtmek yerinde olacaktır. Bu kapsamda değişiklik sonrası halleriyle 4 temel kanun/kararname bulunmaktadır. Bunlar şu şekilde sayılacaktır:
i) 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu,
ii) 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun,
iii) 2018/3 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
iv) 2018/4 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (7. Bölüm Türk Patent ve Marka Kurumu)
Bu kanun/kararnameleri düzenledikleri alan kapsamında şöyle sınıflandırabiliriz; Sınai Mülkiyet Haklarına İlişkin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Patent ve marka vekilliği ile kuruma ilişkin 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun, Kurum Başkanının atanmasına ilişkin 2018/3 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Kurumun genel yapısına ilişkin 2018/4 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (7. Bölüm Türk Patent ve Marka Kurumu), Kurum I. Hukuk Müşavirinin atanmasına ilişkin 2018/3 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda 700 sayılı KHK ile 96/4 ile 132/1 fıkralarında yer alan Bakanlar Kurulu ifadesi Cumhurbaşkanı olarak değiştirilmiş olup bunun dışında bir değişiklik yapılmamıştır.
2018/4 No’lu CBK’nın 358 ila 383. maddeleri ile Türk Patent ve Marka Kurumu başlığı altında Kurum yeniden düzenlemiştir. Bu kapsamda Kurum yapısı ve özellikle Başkanın atanmasına ilişkin önemli değişiklikler yapılmıştır.
2018/4 No’lu CBK’nın 361. maddesi ile Kurumun organları Yönetim Kurulu, Danışma Kurulu ve Başkanlık olarak sınırlanmıştır. Ana Hizmet Birimleri, Yardımcı Hizmet Birimleri ve Danışma Birimleri Kurumun organlarından çıkarılmıştır.
5000 sayılı Kanun’un 7.maddesinde Danışma Kurulu’na üye gönderecek Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları açıkça sayılmaktaydı. 2018/4 No’lu CBK’nın 364. maddesi ile Danışma Kurulu’na temsilci gönderebilecek Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirleneceği düzenlenmiştir.
5000 sayılı Kanun’un 9. Maddesinde yer alan Başkanlık başlıklı hükümde yer alan Başkan’ın atama usulüne ilişkin hükümler kaldırılmıştır. Kanun veya 2018/4 No’lu CBK’da da düzenlenmemiştir. Başkanın atanmasına ilişkin kanun maddesi yer almadığından 2018/3 No’lu CBK’nın hükümleri geçerli hale gelmiştir. 2018/3 No’lu CBK’nın 2/2 fıkrasında “Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, … atama yapılır.” hükmü ve (I) sayılı Cetvel’de “Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı” yer almaktadır. Dolayısıyla Kurum Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanacaktır. Eski düzenlemede Başkan üçlü kararname ile atanıyordu. ABD Patent ve Marka Ofisi Direktörü de Başkan önerisi Senato onayı ile atanmaktadır. Bu hususlar gözetildiğinde hem eski düzenleme hem ABD Başkanlık sistemine göre Cumhurbaşkanının oldukça güçlü bir atama yetkisini haiz olduğu ifade edilecektir.
2018/3 No’lu CBK’nın 3. maddesinde Başkanın atanma şartlarına ilişkin hükümler yer almaktadır. Buna göre “a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartları taşımak. b) En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak. c) Kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak.” niteliklerini haiz olan kişi Cumhurbaşkanı tarafından atanabilecektir.  
2018/3 No’lu CBK’nın 4. maddesinde Başkanın görev süresi düzenlenmiştir. Bu hükme göre Kurum Başkanının görev süresi atandığı tarihteki Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görev süresinin bitimi ile Başkanın da görev süresi bitmektedir. Eski düzenlemede Başkanın görev süresi 3 yıl idi. Yeni düzenlemeyle en fazla 5 yıl olabilecektir. Görev süresi sona eren Başkan yeniden atanabilir. Yeni atama yapılıncaya kadar Başkan görevine devam eder.
Eski 5000 sayılı Kanun’un 23. maddesine göre ayrık haller dışında Başkanın görevine son verilemezdi. Bu hüküm yürürlükten kaldırılmış ve yeni düzenlemeler sonucunda görev süresi dolmadan da Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınabilecek hale gelmiştir. Bu yönüyle Başkanın görev bağımsızlığına ilişkin ciddi bir sınırlama getirildiği ifade edilebilecektir. Zira, Başkan doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumlu olmuş ve görevde kalması tamamen Cumhurbaşkanı takdirine kalmıştır. Dolayısıyla yapacağı işlemlerde Cumhurbaşkanının politikasını gözetebileceği ifade edilebilecektir.
Kararnamenin Geçici Madde 1 ile Başkanın görev süresine ilişkin hükümler mevcut Başkan içinde uygulanacaktır. Bu haliyle mevcut Başkan görevden alınabileceği gibi 2023 yılına kadar görevine devam edebilme durumu da vardır. (Devam edecek.)

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi