YENİ SİSTEMDE REKABET KURULU TEŞEKKÜLÜ

YENİ SİSTEMDE REKABET KURULU TEŞEKKÜLÜ

Oğuzhan TAÇKIN 19 Temmuz 2018 Perşembe 13:41:29
 

703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 3 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (“2018/3 CBK”) ile kamu kurum ve kuruluşlarında birtakım ciddi değişiklikler yapılmıştır. Değişikliğe uğrayan kurumlardan birisi de Rekabet Kurumu’dur. 703 sayılı KHK’nın 167. maddesi ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 22, 23, 24, 37, 38 ve 62. maddelerinde düzenlemeler yapıldı.Rekabet Kurulu’nun teşekkülünü düzenleyen 22, 23, ve 24. maddelerindeki değişiklikler oldukça önemlidir.
4054 sayılı Kanun’un 22. Maddesi “Rekabet Kurulu, Kurumun karar organı olup biri Başkan biri İkinci Başkan olmak üzere Cumhurbaşkanı tarafından atanan toplam yedi üyeden oluşur.” şeklinde düzenlenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 23. maddesi “Kurul üyeleri, en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasının 1, 4, 5, 6 ve 7 inci bentlerinde belirtilen şartları taşıyanlar arasından seçilir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu iki düzenlemeyle birlikte Rekabet Kurulu üyeleri, yükseköğrenim görmüş ve memuriyete elverişli herhangi 7 vatandaş Cumhurbaşkanı tarafından atanabilecektir. Önceki düzenlemede Kurul üyesi olabilmek için hukuk, iktisat, mühendislik, işletme veya maliye alanların yükseköğrenim görmüş olmak ve mesleki deneyim şartları vardı. Diğer yandan Kurul üyesi olabilmek için Ticaret Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Yargıtay Danıştay ve TOBB tarafından aday gösterilmek gerekiyordu.Bu haliyle Kurul Üyeliği niteliğinde çok ciddi değişiklik yapıldığı söylenebilecektir.
Liyakat ilkesi eski hükümde açıkça yer alıyordu. Düzenleme ile liyakat ilkesinin görünümü hükümden kaldırılmıştır. Memuriyete elverişli olan kişilerden Kurul üyesi olma liyakatine sahip kişilerin belirlenmesi yeni düzenleme ile sadece Cumhurbaşkanının takdirine kalmaktadır. Değişiklik öncesi Anayasa 105/2 gereği Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler hakkında yargı yoluna gidilemiyordu. Değişiklik sonrası bu hüküm kaldırıldı ve sadece cezai sorumluluğu düzenlendi. Bununla beraber İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46/1-e bendinde “Müşterek kararnameyle yapılan …ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.” hükmü yer almaktadır. Bu halde müşterek kararnamenin yerini Cumhurbaşkanı aldığına göre atama işlemlerine karşı idari yargı yoluna gidilebileceği görülmektedir. Ancak konunun ayrıca incelenmesi de gerekmektedir.
Diğer bir değişiklik 4054 sayılı Kanun’un 24. maddesinde yapılmıştır. Değişiklik sonrası 24. madde “Süresi biten üye yeniden seçilebilir. Kurul üyelerinin üçte biri iki yılda bir yenilenir. Başkanlık ve üyelikler, yenilenme hariç, görev süresi dolmadan herhangi bir sebeple boşaldığı takdirde, boşalan yerlere bir ay içinde seçim ve atama yapılır. Bu halde atanan, yerine atandığı kimsenin süresini tamamlar.
Kurul Başkan ve üyelerinin süreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son verilemez. …” şeklinde olmuştur. Bu hükümde görev süresine ilişkin düzenleme önem taşımaktadır.
Rekabet Kurulu üyelerinin görev sürelerinin 6 yıl olduğuna ilişkin hüküm kaldırılmış ve görev süresi bakımından kanuni boşluk oluşmuştur. Bununla beraber 2018/3 No’lu CBK’nın Süreli Görevler başlıklı 7. Maddesinde “4 üncü madde hükümleri bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (III) sayılı cetvelde yer alanlar hakkında uygulanmaz. Bunların görev süreleri ekli (III) sayılı cetvelde gösterilmiştir.” hükmü yer almaktadır.
III sayılı Cetvel incelendiğinde “Düzenleyici ve Denetleyici Kurum Başkan ve Üyeleri (RTÜK Hariç) 4 Yıl” olduğu görülmektedir. Bu noktada Anayasa’nın 104/17 fıkrasına görekanuni düzenleme varsa kararname geçerli olmaz esası gözetilerek şöyle bir yorum yapılacaktır.
4054 sayılı veya başka bir Kanun’da Rekabet Kurulu Başkan ve üyelerinin görev süresine ilişkin bir hüküm yoktur. Bununla beraber Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlardaki başkan ve üyelerin görev süresi 4 yıl olarak düzenlenmiştir. Kanuni hüküm bulunmadığından CBK hükmü geçerli olacaktır. Dolayısıyla Rekabet Kurulu üyelerinin görev süresi 4 yıl olarak değiştiği ifade edilecektir. Bu noktada mevcut üyelerin görevlerinin bitiş tarihi Gözler’in de ifade ettiği üzerebir kamu görevlisinin görevi üzerinde bir sübjektif hakka sahip olmayıp görevlerinin süresi konusunda bir kazanılmış hakları olmadığından görev sürelerinin başlangıç tarihinden itibaren 4 yıl içinde dolacağı ifade edilebilir. Bu durumda Kurul Başkan’ının görev süresi 2019 yılında dolmaktadır. Bu arada Başkan ve üyelerin görev süresi içinde ayrık haller dışında görevden alınamamaları halen geçerlidir.
Son olarak 2018/3 sayılı CBK’nın 2. maddesinde “(II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır.” hükmü yer almaktadır. (II) sayılı Cetvelde I. Hukuk Müşavirleri (…İlgili, İlişkili Kuruluşlar) Bu kapsamda Rekabet Kurumu Baş Hukuk Müşaviri içinde geçerli olup olmadığı 4054 sayılı Kanun’un 27/1-e bendinde yer alan “Başkan Yardımcıları ve Baş Hukuk Müşavirini Başkanın teklifi üzerine atamak” hükmüyle incelenecektir. Bu hükmün bu haliyle açık bir düzenleme içerdiği yorumu yapılırsa onama gerekmeyecektir. Ancak onama olmamasına ilişkin bir ifade yer almadığı yorumunda ise kararname hükmü geçerli olacağından Baş Hukuk Müşaviri Cumhurbaşkanı onayı ile atanacaktır. Baş Hukuk Müşaviri’ne ilişkin açık bir kanuni düzenleme olduğu görülmektedir. Bununla beraber CBK hükmünün amacı icra edilmek isteniyorsa kanun hükmünde değişiklik yapılarak CBK hükmünün uygulanması yerinde olacaktır.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi