Muharrem Günay
Muharrem  Günay
KIRÂET NASIL YAPILMALIDIR?
  • 0
  • 133
  • 20 Aralık 2019 Cuma
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Okunan Kur’an, namaz kılanın kendisi işitecek, yanındaki işitmeyecek derecede hafif bir sesle telâffuz edilerek okunmalıdır. Buna hafî kıraat denir. Tamamen kalbden geçirilerek yapılan bir okuma, yani içinden sessiz okuma ise kıraat sayılmaz. Böyle bir okuyuşla kılınan namaz sahih olmaz. Üç mezhepte, kendi işitecek kadar sesli okumak farzdır. Maliki’de farz değil, müstehabtır. Kıraatin yanı başımızdakilerin duyacağı şekilde yapılması mekruhtur.
İmâma uyan kimseden kıraat sâkıt olur. Yani o kimse Kur’an okumadan imamı dinler, imam gizli okuyorsa, sükût edip bekler.
Şâfiîlerce imama uyan kimseden kıraat sâkıt olmaz. Onlar, imam namazı gerek cehrî, gerekse hafî kıraatle kıldırsın, Fâtiha’yı okurlar. Rekâtı kaçırma korkusu bundan istisnadır. Mâlikîler ve Hanbelîler ise, yalnız hafî namazlarda imama uyan kimsenin okumasını gerekli görürler.
Kur’an’dan namaz câiz olacak kadarını ezberlemek, her müslümana farz-ı ayndır. Fâtiha ve bir sûre hıfzı vâcib, tüm Kur’an’ın ezberlenmesi ise, Farz-ı kifâyedir.
Kur’an’da namazda “Kur’an’dan kolayınıza geleni okuyun” (Müzzemmil:20) buyrulmaktadır. Bu bakımdan Fatiha’dan sonra okuduğumuz surelerden en iyi bildiğimiz sureleri okumalıyız. İmâmın da zaman zaman akşam ve yatsı ve teravih namazlarında halkın daha çok okuduğu fil suresi ile nas sureleri arasındaki sureleri okumasında cemaatin öğrenmesi bakımından yarar vardır.
Öğle ve ikindi namazları tek başına da kılınsa, cemaatle de kılınsa kıraatin gizli yapılması vaciptir. Tek başına kılan kimse veya imam, kendi işiteceği kadar bir ses çıkararak Fatiha ve sûreyi okur.
Gündüz kılınan nafile namazlarda da gizli okumak aynı şekilde vaciptir.
Cemaatle kılınan sabah, cuma, bayram, teravih ve vitir namazlarının bütün rekâtlarında, akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekâtında kıraatı cehrî yapmak, yani sesli okumak vaciptir. Akşam namazının üçüncü rekâtında, yatsı namazının da son iki rekâtında gizli okumak vaciptir.
Ancak, tek başına sabah, akşam ve yatsı namazını kılan kimse, isterse kıraati sesli yapar, dilerse gizli olarak okur. Gündüz ve gece kılınan nafile namazlarda da durum böyledir. Gündüz kılınan nafile namazlarda gizli okumak vaciptir. Gece kılınan nafile namazlarda ise serbestlik vardır. Dileyen açıktan/sesli(cehri) , dileyen (hafî) gizli okuyabilir. Kıraat şekillerinin gündüz namazlarında gizli, gece namazlarında, cuma ve bayram namazlarında açıktan okunmasının hikmeti de tefsirlerimizde şöyle anlatılmaktadır:
Resul-i Ekrem Efendimiz (a.s.m.) İslâma dâvetin ilk yıllarında tebliğ vazifesini gizli olarak yapıyordu. Sahabelere namaz kıldırdığı zaman da kıraatte sesini yükseltir, namazları cehri kıldırırdı. Müşrikler Peygamberimizin (a.s.m.) sesli kıraatini duyunca, şiirlerle ve uydurdukları sözlerle karıştırmaya başladılar. Peygamberimize (a.s.m.) de hakaret ederek işi alay etmeye kadar vardırdılar. Müşriklerin bu çirkin hareketine meydan verilmemesi ve Müslümanların eziyetlere maruz kalmamaları için bir âyet-i kerime nazil oldu:
“Namazda sesini ne çok yükselt, ne de fazlaca kıs; ikisi ortasında bir yol tut.” (İsra, 17/110)
Âyette, müşriklerin duymalarına mâni olmak için Peygamberimizin (a.s.v.) sesini yükseltmemesi isteniyordu.(İmâm ez-Zemahşerî. Tefsîrü’l-Keşşâf. III/196, Kahire: Dârü’l-Mushaf, 1397-1977.) Bundan sonra Peygamberimiz (a.s.m.), öğle ve ikindi namazlarında, müşriklerin eziyetiyle muhatap olamamak için kıraati gizli yaptı. Akşam namazı vakit ise onların yemek saati, yatsı ve sabah da uyku saatleri olduğundan, bu namazlardaki kıraati açıktan yaptı. Cuma ve bayram namazları da zaten Hicret’ten sonra farz ve vacip Kılındığından, müşriklerin de bir zararı olmayacağından kıraatler cehrî oldu.
C-Namazdaki Tekbir ve Tesbihlerin Sesli Getirilmesinin Hükmü Nedir, Bunlar Hangi Durumlarda Sesli Hangi Durumlarda Sessiz Okunur?
Namazdaki tekbir ve benzeri zikirler vâcib türünden ise, imam onu aşikâr söyler. Yalnız başına kılan da kendisi duyacak kadar bir sesle yerine getirir. İftitah ve bayram tekbirleri vâcib olduğundan, aşikâr söylenir. Namaz arasındaki intikal tekbirleri sünnet olduğundan, imam tarafından aşikâr söylenir, ama yalnız başına namaz kılanlar kendisi işitecek kadar sesli söyler.
Kunut Tekbiri de vâcibdir, cemaatle kılındığında aşikâr, yalnız kılındığında yine kendisi işitecek kadar sesli söylenir. Geriye kalan teşehhüd, âmin, salâvat ve dualar, rükû’ ve secdelerdeki tesbihler hep gizli söylenir. (Bahr-i Râik / İbn Nüceyra.) (Celal Yıldırım, Kaynaklarıyla İslâm Fıkhı, Uysal Kitabevi: 1/251.)

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • YENİ
  • YORUM