Hasan Tahsin Günek
Hasan Tahsin  Günek
BUGÜNE KADAR UÇAKLARLA HAVADA GERÇEKLEŞEN İLK TÜRK-YUNAN İT DALAŞI VE PİLOTLAR AHMET BAHATTİN VE CEMAL BEYLERİN ŞEHADET MERTEBESİNE ERMELERİ -1
  • 0
  • 844
  • 21 Ağustos 2019 Çarşamba
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

1922 senesinin ortalarına doğru Büyük Taarruz yaklaşırken Yunanlılara karşı verilen hava mücadeleleri de olanca hızıyla devam etmekteydi. 24 Temmuz 1922 tarihinde gene Yunan hatların da keşif yapmak maksadıyla Pilotlarımız Cemal ve Bahattin Beyler bulundukları Çay yakınlarındaki havaalanından kalkarak Afyonkarahisar üzerine gelmişlerdi. Türk uçağını gören Yunanlılar hemen iki uçaklarını havalandırarak saldırıya geçerler. Pilotlarımız Yunan uçaklarından birini Sincanlı ovası üzerinde iken düşürürler, diğer uçak ise zorunlu iniş yapmaya çalışırken hasar görmesi üzerine devre dışı kalır.
Bunun üzerine Yunanlılar, pilotları Evangelos Papadakis ve Christophoros Stavropoulos’un kullandıkları iki uçak daha havalandırırlar. En sonunda Yunan pilot Christophoros Stavropoulos tarafından, Cemal ve Bahattin Beylerin içinde bulunduğu uçak, Gazlıgöl-Sipsin arasında düşürülerek pilotlarımız şehit edilirler.1
Türk ve Yunan pilotları arasındaki bu mücadele, Yunanistan’da PONTIKI adlı yayın organının (ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ) 13-07-2017 tarih ve 1976 sayısında birazda hikâyeleştirilerek yayınlanmıştır. Ayrıca havadaki bu mücadelenin Türk ve Yunan pilotları arasında havacılık tabiriyle ilk İt Dalaşı(*) (Dog Fight) hadisesi olduğu aynı yazıda belirtilmektedir. Yazı, özellikle Pilot Evangelos Papadakis’i temel alarak meydana gelen hadiseleri onun bakış açısından vermektedir. Yazar Leventogiannis 24 Temmuz 1922’de yaşanan o bizler için acı veren hadiseyi şöyle aktarıyor2:
Türk pilot Ahmet Bahattin iki eliyle uçağının dümenini kavradı. Önce kendine çekti ve sonra sola çevirerek, uçağın motoruna yüklendi. Aynı anda Türklerin, Yunanistan’ın müttefiki olan Fransızlardan aldıkları, Fransız yapımı çift kanatlı Breguet 14 B2 tipi uçak sola doğru yattı. Uçağın burnu kalktı ve Bal Mahmut’un mavi ve bulutlu gökyüzünde daireler çizmeye başladı.
Havada henüz tamamlamadıkları dördüncü büyük daire sırasında Bahattin uçağın önüne eğildi ve Çay askeri havaalanında görevli olan diğer pilota yerde bir şey gösterdi.

“Cemal Bey” diye seslendi Bahattin Bey.
“Yunanlılar aşağıda sağda, onları görüyor musun?”
Cemal Bey başını salladı. Turunu tamamlamadan önce uçağı hizalamaya ve Yunan askerleri üzerine alçalmaya başlayan pilota ”Ben Hazırım” diye bağırdı.
8.Giritliler Taburundan Teğmen Fountoulakis, yaklaşmakta olan uçağın sesini duydu. Görevli olduğu tabur Bal Mahmut’tan ayrılmış yavaş yavaş doğuya doğru ilerliyordu. Yorgunluktan ayaklarını sürükleyen askerler arkalarında büyük bir toz bulutu kaldırıyorlardı.
Teğmen “Uçak” diye bağırdı ve hemen ardından saklanmak için çalı ve otların arasına koştu. Birkaç saniye sonra kuyruğunda hilal işareti bulunan silahlı uçağı görebildi.

Fountoulakis alay edercesine çalılıkların arkasından, gökten gelen gri renkli uçağa doğru ateş etmeye başladı. Aynısı diğer askerlerde yaptılar. Hızla yaklaşmakta olan Türk uçağı için yüzlerce kızgın mermi havada uçuşuyordu.
Temmuz 1922, Afyonkarahisar’ın kuzeydoğusunda
Son zamanlarda başka bir savaş başlamıştı. Bu kez savaş, Türkler ve Yunanlılar arasında Türkiye’nin yanmış yıkılmış topraklarında değil gökyüzündeydi.
Bahattin gibi pilotlar, uçaklarını Yunan hatları üzerinde uçurarak ve çoğu zaman ateş ederek ölümlerine yol açtı. Diğer zamanlarda ise büyük posta çuvallarında taşıdıkları bildirileri havadan atıyorlardı.
Cemal Bey elini, bacaklarının arasında bulunan iki çantadan birine götürdü. İçinden çok miktarda basılı bildiri aldı. Yunanlıların hemen üstündeyken üzerlerine attı. Gelen kurşunlar kulaklarının yanından vızıldayarak geçiyordu.
Bildirilerin basılı olduğu kâğıtlar kar taneleri gibi havada dönerek, askerlerin bulunduğu saflara düştü. Bu aynı zamanda bir psikolojik savaş…
“Yunanlılar, sizin olmayan bir savaşta savaşmayın. Evinden uzaktasın. Seni sadece ölüm bekliyor. Git”
Foudoulakis, havada daireler çizerek bildiri atan uçağa ateş etmeye devam etti. Aniden bağırdı: “Nikolas telsizle B filosunuı bilgilendirdi. Birazdan gövdende kaç tane deliğin olduğunu göreceğiz.”
Yunan Hava Kuvvetleri B Filosu Üssü
Bal Mahmut havaalanı, askeri havacılık B filosu üssü, Yunan bayrağı askerler arasında, ilkel kontrol kulesi yanında sallanıyordu.
Evangelos Papadakos, Neuport IV G model uçağının önünde durdu ve orada bulunan bir mühendisle konuştu. Mühendis “Hayır, hayır, Vickers ile ilgili bir sorun olduğunu sanmıyorum. Senkronizasyon sistemini iki kez kontrol ettim. Rahatça ateş edebilirsiniz” dedi. Papadakos bir sigara yaktı ve dikkatlice onu dinledi.
O anda kontrol kulesinde görevli bir asker koşarak soluk soluğa geldi:” 8.Taburun bir Türk uçağıyla ilgili sorunu var. Bildiri atıp, keşif yapmak için üzerlerinde uçuyor. Onu yakalamak için Çavuş Christopher Stavropoulos ile havalanıyorsunuz.”
Papadakos, bir Spad XIII tipi uçağın zaten pistin başına götürüldüğünü gördü. Sigarasını attı, kalın deri ceketini çıkardı, tırmandı ve koltuğuna oturdu.
Doğu yönünde iki Yunan uçağı birkaç dakika sonra bir araya geldi. İki pilot işaretleşerek anlaştılar. Papadakos daha yükseğe çıkacak ve Türk uçağını bulmak için geniş daireler çizecek. Stavropoulos ise hızlı ve alçaktan uçacaktı.
Askerler heyecanla yerlerinden çıktılar ve üzerlerinde uçan Yunan pilotu için çığlık atıp tezahürat yaptılar. Kasklarını ve şapkalarını çıkararak ve bir yönde işaret ederek havaya fırlattılar: Doğudaki Eber köyüne doğru.
Türk ortadan kayboldu. Ama Stavropoulos nereye gittiğini anlamıştı. Gaza daha fazla yüklendi ve motor çılgınca döndü. (Devamı Yarın)

Yararlanılan Kaynaklar:
1 “Afyonkarahisar ve Havacılık Tarihi”, Taşpınar Dergisi Nisan 2014,Sayı:11, Sayfa:36
2 “1922: Bugüne kadar havada gerçekleşen ilk Türk-Yunan İt Dalaşı”, Venizelos Leventogiannis, PONTIKI, sayı:1976, Yıl:13-07-2017
http://www.topontiki.gr/article/229671/1922-i-proti-ellinotoyrkiki-aeromahia-poy-egine-pote Erişim:03/09/2018

Notlar:
*İt Dalaşı (Dog Fight): İki ayrı ülkeni hava kuvvetleri pilotlarının birbirlerine üstünlük sağlamak için yaptıkları manevra taarruzudur. Eğer yapılan it dalaşında iki taraftan herhangi birisi geri çekilmez ya da pes etmez ise ateş açma durumu ortaya çıkar.

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • YENİ
  • YORUM