AZERBAYCAN  CUMHURİYETİ  29 YAŞINDA

AZERBAYCAN CUMHURİYETİ 29 YAŞINDA

Bugünlerde Ermeni zulmünü tekrar yaşayan ve yüreklerimizin bir attığı kardeş ülkemiz Azerbaycan yarın Bağımsızlık Günü’nü kutlayacak.
28 Mayıs 1918’de Mehmet Emin Resulzade başkanlığındaki Milli Şura tarafından bağımsızlık ilan edilen, 2 yıllık kısa dönemden sonra Sovyetler Birliği tarafından işgal edilen Azerbaycan, 18 Ekim 1991’de tarih sahnesinde yeniden bağımsız devlet olarak yerini aldı.
Azerbaycanlılar, 70 yıl Sovyet yönetimi altında yaşasalar da bir zamanlar Doğu’nun ilk demokratik cumhuriyeti kabul edilen ırk, din, mezhep ve cinsiyet farkı gözetmeksizin tüm yurttaşlara eşit haklar tanıyan bir devlete sahip olduklarını hiçbir zaman unutmadı.
Azerbaycan’ın bağımsızlığına uzanan yol meşakkatli ve kanlı geçti. 1980’li yıllar SSCB için ekonomik sıkıntılar demekti. Bu sıkıntılar hem Azerbaycan’ın doğal zenginliklerinin tahrip edilmesine hem de milli ve dini hislerinin tahkir ve tehdit edilmesine yol açtı. Bu tavra ilk itiraz, 19 Şubat 1988 halk mitingiyle verildi. Böylece Başkan Bağırov istifa etti, Vezirov görevi devraldı. Mitingler Kasım ayına kadar devam edince Sovyetler Birliği; Bakü, Nahçıvan ve Gence’de sokağa çıkma yasağı ilan etti. Bu yasaklar Azerilerin Halk Cephesi’nde örgütlenmesine neden oldu. 19 Ocak’ı 20 Ocak’a bağlayan gece Sovyet Ordusu, Bakü ve diğer yerlerde 131 kişiyi öldürdü, 744 kişiyi yaraladı, 400 kişi mahkûm oldu. Vezirov’un da Moskova’ya kaçmasıyla komünist hâkimiyet tekrar sağlandı. Artık Azerbaycan halkı, bağımsız bir devlet kurmanın zaruri olduğunu anladı. 20 Ocak 1990 Kara Ocak günü son Sovyet vahşetini yaşayan Azerbaycan, 30 Ağustos 1991’de bağımsızlığını yeniden ilân etme kararı aldı. Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti’nin Azerbaycan Sovyet Cumhuriyeti’ne bağlı Dağlık Karabağ’da hak iddia etmesi, etnik çatışmalara yol açtı ve bu karmaşa üzerine 18 Ekim 1991’de Azerbaycan son kez bağımsızlığını ilân etti.
Sovyet ordusunun 20 Ocak 1990’da Bakü ve diğer illerde kadın ve çocuk ayırmadan yaptığı katliam, Azeri halkın Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) yönetimine olan güvenini tamamen sarsarak, ülkenin bağımsızlığına giden süreci hızlandırdı.
Dönemin parlamento niteliğindeki kurumu olan Azerbaycan Ali Soveti’nde (Yüksek Konsey) 30 Ağustos 1991’de bağımsızlık ilan edilmesi yönünde bildiri kabul edildi. Eylül 1991’de Sovyetler Birliği’nden ayrılarak bağımsızlığın ilan edilmesinin tartışıldığı oturumlar yapıldı. Ali Soveti’nce, 18 Ekim 1991’de “Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Devlet Bağımsızlığı Hakkında Anayasa Akti” oy çokluğuyla kabul edildi.
Kabul edilen belgede, Sovyetler işgalci olarak belirtildi ve Azerbaycan’ın, 1918’de kurulan cumhuriyetin varisi olduğu ilan edildi.
Ali Soveti’nin kararı 29 Aralık 1991’de referanduma götürüldü. Referandumda halkın neredeyse tamamı bağımsızlıktan yana oy kullandı. Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk devlet, Türkiye Cumhuriyeti oldu.
Azerbaycan’da 18 Ekim, 1992’den bu yana ulusal bayram olarak kutlanıyor.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi