AFYONKARAHİSAR’DA ZUHÛR EDEN YANGINLAR-2 – Kocatepe Gazetesi

AFYONKARAHİSAR’DA ZUHÛR EDEN YANGINLAR-2 – Kocatepe Gazetesi

Yusuf İLGAR 30 Mart 2017 Perşembe 12:40:31
 

(Dünden Devam)
Ahmet Kemâleddin Çelebi’nin Post-nişînliği zamanında (1875-1877) çıkan bir yangında dergâh, câmi ve dede odaları ile birlikte diğer müştemilat yanmıştır. Şeyh Ahmet Kemâleddin Çelebi, vakıf geliri ve bir takım borçla câmi, dede odaları ve diğer bir kısım yerleri tamir ettirmesine karşılık, mahfel ve şeyh dairesi yapılamamış; bu yerlerin yaptırılması için padişahtan yardım edilmesi arzında bulunulmuştur. Ahmet Kemâleddin Çelebi, vakıf gelirlerine ilaveten kanaatimize göre, vakıf adına aldığı borcu tam olarak ödeyemeden vefat etmiştir7.
Ziraat bankası yakınlarında önceden var olan Kesikbaş Sultan Tekkesi ve Mescidi vakfına ait Mağaza ve dükkanların, H.1299/M 1881-82 yılında vuku bulan bir yangında yanmıştır8.
Clement Imbault Huart 1891 yılında Afyon’a geldiği zaman gördüğü yangın kalıntısından “…Yer bulmak kolay değildi. Bir sene önce çıkan bir yangın hanları, çarşıları, pazarları ve hatta büyük kervansarayı dahi silip süpürmüştü… Bizi yangın yerlerinden geçirdiler, ateşin dümdüz ettiği yerler olduğu gibi kalmıştı; akarsuyun9 iki yanına yığılmış olan enkaz ve yarısı yıkılmış duvarlar birkaç eve nihayet rastlamıştık…”10  ifadesinden anlıyoruz ki bu yangın, Afyonkarahisar’a pek çok zarar vermiştir. Bu yangında Yukarı Pazar Kadınları Pazarı’na yakınında olan Kadı Abdullah (Gerdan Sündüren) Camisi’nin de yandığını söyleyebiliriz. Araştırmalarda mescidin 1894 yılından önceki bir tarihte yandığı belirtilmektedir11.
Ağustos 1318 (1902) yılında Ermeni Mahallesi’nde Ermeni zenginlerinden Işıloğlu’nun evinden çıkan yangın kısa zamanda bir kaç kola ayrılarak yayılmıştır. Yangının olduğu sırada şiddetli rüzgarın olması, ilkel yangın söndürme tulumbalarının olması, yangına yeterli müdahaleyi engellemiştir. Nu yangında o bölgenin büyük bir kısmı yanmış, Hıdırlı eteklerinde oturan halk, yangından kurtarabildikleri eşyalarını ark üstü diye anılan Hıdırlığı eteklrtine taşımışlardır12. (Devamı Yarın)

7  AŞS, nr. 602, s.119/177; BOA, Şûrâ-yı Devlet, nr. 1563/16, lef:1/1; Şûrâ-yı Devlet, nr. 1584/12/10, lef: 3 ve 10’da yangının H. 1293/M. 1877-78 yılında olduğu ve tamirinin devlet tarafından karşılandığı belirtilmektedir.
8  Mustafa Karazeybek, Zelkif Polat, Yusuf İlgar, Afyonkarahisar Vakıf Eserleri I. Cilt Merkez Afyonkarahisar 2005, s.186.
9  Günümüzde İmaret’ten Yukarı Pazar mescidine, buradan bir taraftan Ulu cami, diğer taraftan Taşpınar Mahallesi yakınından önceden var olan Gelincik Köprüsü’ne kadar uzanan bir dere yatağı vardı. Bu dere yatağı muhtemel XIX. Yüz yıl sonlarında kemerli olarak kapatılmıştır.
10  Clement Huart, Mevleviler Beldesi Konya, (Çev. Nezih Uzel), İstanbul 1978, s. 64; Şenol Göka, Söz Uçar Yazı Kalır, Antalya 1996, s. 136-137; “87 Yıl Önceki Afyon”, Türkeli, nr. 5530-5031, (22-23.11.1978).
11  Atabek, age, s. 183.
12  (Ali Türk Keskin), “Yakın Tarihte: Afyonda Mühim Olaylar-Meşhur Yangınlar”, İnkılap (Afyon), nr. 343, 25 Kasım 1961.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi