AFYONKARAHİSAR’DA EĞİTİMİN TARİHİ MEDRESELER -22

AFYONKARAHİSAR’DA EĞİTİMİN TARİHİ MEDRESELER -22

Medresenin müderrisleri:166
Yıl Müderrisleri
1817 Mehmet Necip
15 Şevval 1233/18 Ağustos 1818 Seyyid Himmet Efendi
1843-1872 Mehmet Necip oğulları Ahmet Nuri ve İsmail Hakkı
11 Recep 1279/2 Ocak 1863 Seyyid İsmail Hakkı
1897 Balin-zâde Hüseyin (Son hocası)
Medresede 1817 yıllarında Müderris Mehmet Necip, daha sonra bunun oğulları Ahmet Nuri, İsmail ve Hakkı Efendiler 1843-1872 yıllarında ders okutmuşlardır167. Medrese 1897 yılında yıkılmış168 olup 1914 yılında arsa halinde ve Evkâf idaresinde görülmektedir169.
29. Musa Amucaoğlu/Hoca-zâde Medresesi
Musa Amucaoğlu Medresesi, ilk olarak muhtemelen Musa Hoca tarafından Örenbağı Mahallesi’nde Hıdırlık eteğindeki İğdeli mevkiinde açılmıştır170. Atabek, Bel Mescid Mahallesi’nde İğdeler civarı mevkiinde İğde Hoca Mektebi olduğundan ve son hocasının Kürd Mehmet adlı kişi olduğunu nakleder171.
Musa Hoca Afyonkarahisar’da müderrislik ve müftülük yapan Musa Amuca-zâde Ali Efendi’nin172 babasının babasıdır. Ali Efendi’nin doğum tarihi 1846 olduğuna göre, 50-60 yıl geriye gidilse, medresenin yaklaşık 1800 yılı başlarında açılmış olduğu söylenebilir. Medresenin zaman içerisinde Köprübaşı diye anılan Ot Pazarı Camii civarında torunları tarafından devam ettirildiği anlaşılmaktadır. 1882 yılına ait belgelerde Köprübaşı’nda Musa Amucaoğlu Medresesi diye anılmaktadır173.
Musa Amuca-zâde Ali Efendi Fatih Medreselerinden Kurşunlu Medresesi’nde Hoca Hafız Şakir Efendi’den icazetnamesini alarak H. 1301/M. 1883-1884 senesinde Karahisar’a dönmüştür. Ecdadından intikal eden Musa Hoca-zâde Medresesi’nde ders okutmaya başlamıştır174.
(Devamı Yarın)

 

 

KAYNAK
166 AŞS, nr. 561, vr. 5b/19, vr. 13a/19; nr. 580, vr. 22b/73; nr. 586, vr. 61a/279; Atabek, age., s. 201.
167 Gönçer, age., II, s. 84; 286.
168 Atabek, age., s. 201.
169 AŞS, nr. 669, belge no:189; Yazıcı, agm, s. 47.
170 H. Fikri Yazıcıoğlu, Afyon Evliyaları ve İlim Adamları, Afyon 1969, s. 215.
171 Atabek, age., s. 181.
172 Musa Amca-zâde Ali Efendi, 20 Zilhicce 1262 Perşembe/Teşrin-i sânî 1262/9 Aralık 1846 tarihinde doğmuştur. Adı Ali, mahlası Feyzi’dir. Babası Mehmet Efendi, onun da mahlası Hamdî’dir. Aile lâkâbı Hoca-zâde nâm-ı diğer Musa amca-zâde’dir. Babası da hocadır. H. 1288/M. 1871 tarihinde Konya İplikçi Medresesi’nde Kadı Kadınhanlı Hacı Hüseyin Efendi’den Şerh-i akâid, Usul-ı fıkıh dersleri ile Dürer ve İlm-i ferâiz dersleri almıştır. H. 1291/M. 1874 yılı sonunda İstanbul’a gitmiştir. Orada Sultan Fatih Medreselerinden Kurşunlu Medresesi’nde Hoca Hafız Şakir Efendi’den ulûm ve fünûn derslerini okumuştur. Buradan icazetnamesini alarak H. 1301/M. 1884 senesinde Karahisar’a dönmüştür. Ecdadından intikal eden Musa Hoca-zâde Medresesi’nde ders okutmaya başlamıştır. H. 1319/M. 1901 senesinde on kişiye icazet vermiştir. Bu tarihte yedi kişiyle de ders yapmaktadır. Ayrıca on beş kişiye de Celâleyn tefsiri ile Akâid şerhi ve Maânî dersleri vermektedir. (Diyanet İşleri Başkanlığı Arşivi, Sicil-i ahval no: 2263). Afyonkarahisar Müftüsü Çil Hâfız Ali Rıza Efendi’den sonra 1908 yılında müftü olmuştur. Bu görevinden 1916 yılında ayrılarak Ot Pazar Câmii aralığındaki olan kendi adıyla anılan medresesi’nde ders okutmuştur. 26 Ağustos 1922 tarihinde vefat etmiştir. (bk. İlgar, Afyonkarahisar Müftileri, s. 78-80).
173 AŞS, nr. 610, s. 117/180; nr. 611, 28b/115.
174 Diyanet İşleri Başkanlığı Arşivi, Sicil-i ahval no: 2263, Yazıcıoğlu, age., s. 215.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi