AFYONKARAHİSAR VE ÇEVRESİNDE PROTESTAN MİSYONERLİK FAALİYETLERİ (1820-1922) – 8

AFYONKARAHİSAR VE ÇEVRESİNDE PROTESTAN MİSYONERLİK FAALİYETLERİ (1820-1922) – 8

Hasan Tahsin Günek 19 Eylül 2017 Salı 13:35:51
 

(Dünden Devamı)
Haziran 1891 tarihli sayısında ise: Misyoner Mr. Bartlett’in gönderdiği rapora yer verilmekteydi. Raporda: Burdur’da yeni yapılacak, kilise ve okul binalarının inşasının güvence altına alındığını bildirdi. Küçük Asya’nın batısındaki en önemli ticaret merkezlerinden biri olan ve 5,000 Ermeni’nin ve 15.000 Müslüman’ın yaşadığı Afyonkarahisar’da yaklaşık üç haftadır kaldığını, buradaki Gregoryen Ermenilerin kendi papazlarına olan güvenlerini kaybettiğini, aralarında güvensizlik ve anlaşmazlıklar zuhur ettiğini ve bu durumun misyon çalışmaları açısından olumlu olduğunu bildiren Bay Bartlett, Protestan misyon çalışmaları sırasında bu durumu kendi lehlerine kullanabileceklerini düşünmekteydi. “İzmir’in Dış İstasyonları” başlıklı raporda:
“İrili ufaklı topluluklarımız gayretle doğruya olan ilgilerini ve daha iyi bir yaşam arzularını belirtiyorlar. Bizim bölgemizde buradaki okullardan daha iyi takdir gören başka bir yer yoktur. Birçok genç erkek öğrenci büyük masraflar edilerek eğitimleri için İzmir’e gönderilir. Vasıta ve yerimiz olsaydı, en iyi meyveyi vaat edecek olan İncil’in vaazıyla bağlantılı olarak bir an önce burada bir eğitim çalışmasına başlayabilirdik.
Ayrıca iki ila üç bin ermeni (Rum olmayan) yaşayan Akşehir kasabasındaki çobanı olmayan koyun misali kalan birkaç Protestan aileyi, yeniden kaybetmekten endişe duyuyoruz. Çünkü alanı besleyemiyoruz. Ancak ruhu geniş bir açlık çeken insan, müjdenin sonsuz ihtiyacı içinde ve onu dinlemeye hazır. Ve ne yapılabilir? ‘Babamız gümüş ve altın açısından zengin ve kim bilir. Ancak dualarımıza cevap olarak, zengin hizmetkârlarının yüreklerine dokunabilir. Kendi dünya çapındaki bağının bu bölümünde eserinin kurulmasına katkıda bulunuyor mu? Afyonkarahisar’daki Kızlar Okulunun, hükümet tarafından kapatılmasına karar verildi”21
19 Eylül 1891 tarihli mektubunda Bay McNaughton, Afyonkarahisar’daki papazın yürüttüğü çalışmalardan övgüyle bahsederek, çalışmaların cesaret verici olduğunu bildirmektedir. Mektupta:
“Afyonkarahisar’daki çalışma cesaret vericidir. Mevcut piskoposun himayesinde iyi bir işin başarıyla gerçekleştirilebileceğini umuyoruz. O, azimli bir Hıristiyan işçidir”22
“İki haftanın çoğunda Afyonkarahisar’da kaldım ve papazı yanıma alıp buraya geldim. Şimdi iki haftalığına Burdur’da bulunuyoruz. Papaz bir azizdir ve sonuçta kardeşler son derece iyi Hıristiyanlardır. Kardeşlerden birinin kentteki en varlıklı ve en etkili Rumlardan birinin kızı ile evlenmesi büyük bir etki yarattı. Bu Rum, Protestan değil, ancak çok dostça tavrı var”23 Demektedir.
The Missionary Herald’ın Aralık 1892’de yayınlanan sayısında İzmir’den Mr. Bartlett’in kızı ile beraber 1892 yılının Ekim ayında Afyonkarahisar’da bulunduğu sırada buradaki Protestan Ermenilere, Gregoryen mezhebinden diğer Ermeniler tarafından zorluklar çıkarıldığını, kaldıkları yerlerin sürekli taşlandığını bildirmiştir. Yayınlanan yazıda, yaşananlarla ilgili olarak:
“Görünen o ki, İzmir’den Bay Bartlett yolunda sürekli engellerle karşılaşmaktadır. Okurlarımız Burdur’daki evin yakılmasından kaynaklanan nedenle, Türk Hükümetinin 600 liralık tazminatı ödemesine ilişkin kararından haberdardır. Burdur’un yaklaşık yetmiş mil kuzeyindeki Afyonkarahisar’da şiddetli zulme uğramış küçük bir Protestan topluluğu bulunmakta ve bu iç şehir İzmir’in dışında kalan ve binlerce Ermeni aileye sahip civardaki en büyük Ermeni merkezidir. Buradakilerin hepsi “İncil’e ihtiyaç duymaktadır. Burdur’da yaşanan hadiseden hemen sonra özel uygulamalar başladı. Halkın ve mahalli yönetimin bir araya gelerek çalışmaları engellemeye yönelik çabaları var gibi görünüyor. Protestanlar sokaklarda hakaret edilerek taşlanmışlar ve Sabbath ibadetlerine müdahaleler yapılmıştır. Bay Bartlett’ in kızı Michelle Bartlett ile birlikte ilk geceden pencereleri taşlanmış ve iki gece sonrada camları kırılmıştı. Vali kendisinden sorulan her şeyi korumaya söz verdi. Ancak verilen sözler yerine gelmedi. Bay Bartlett, olanları İstanbul’daki elçiliğe haber etmek üzereydi. Bir misyonerin zulmü, tamamen cesaret kırıcı bir unsur olarak görmediğine dair kanıt olarak Bay Bartlett, kış boyunca Afyonkarahisar’da kalmayı ve Lord’un yardımıyla zulüm eden kişilerin canının sıkılacağı çalışmalar hazırlamayı teklif ediyor.
Unutulmamalıdır ki, Türk Hükümeti tarafından ödenen 600 liralık tazminatın 250 lirası kişisel olarak Sayın Bartlett’e aittir. Şu anda bulunduğu yerde bir yer satın almak için bu meblağın 200 lirasını ($880) kullanmayı planlıyor. Bu miktar işi tamamlamak için yeterli olmayacak ve kalan bakiye başka bir şekilde bulunmalıdır”24 Denilmektedir.
(Devamı Yarın)

KAYNAKÇA:
21TheMissionaryHerald,Vol.LXXXVII,June, 1891 ,No.VI  Page 249
22TheMissionaryHerald,Vol.LXXXVII,December, 1891,No.XII,Page 526
23TheMissionaryHerald,Vol.LXXXVII,December, 1891,No.XII,Page 527
24TheMissionaryHerald,Vol.LXXXVIII,December, 1892, No.XII,Page505

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi