Yukarı Çık
Muharrem Günay

Muharrem Günay

slam’daki bir diğer Sosyal Yardımlaşma Şekli de “KARZ-I HASEN” dir. Hiçbir maddi çıkar düşüncesi gözetmeksizin sırf Allah'ın rızasını kazanmak ve din kardeşinin sıkıntısını gidermek amacıyla karşılıksız borç vermeye karzî hasen denir. "Hasen" sıfatıyla nitelenmesi amacındaki ruh yüceliğinden ileri gelmektedir.

KARZ-I HASEN- KARŞILIKSIZ VERMEK

19 Mayıs 2018 Cumartesi 13:24:58
200 kez okundu.

İslam’daki bir diğer Sosyal Yardımlaşma Şekli de “KARZ-I HASEN” dir. Hiçbir maddi çıkar düşüncesi gözetmeksizin sırf Allah'ın rızasını kazanmak ve din kardeşinin sıkıntısını gidermek amacıyla karşılıksız borç vermeye karzî hasen denir. "Hasen" sıfatıyla nitelenmesi amacındaki ruh yüceliğinden ileri gelmektedir.
Ödünç veren kişinin, verdiği bu ödünç sebebiyle müstakrizden (ödünç alandan) bir menfaat talebi haramdır. Çünkü karzın karşılığında fazla bir şey istemek faizdir. Ancak mustakriz dilerse mukrıza herhangi bir şarta dayalı olmaksızın hediye verebilir, ikramda bulunabilir (Ömer Nasuhi Bilmen, Hukûk-ı İslâmiyye ve Istilâhât-ı Fıkhiyye Kamusu, VI, 99-100)
Kur’an-ı Kerimin 6 yerinde bundan söz edilir ve şöyle övülür:
“Kimdir o, Allah'a güzel bir borç verecek olan ki, Allah da onun verdiğini kat kat artırsın ve onun için şerefli bir mükafat da versin.” (Hadid/11)
“Şüphesiz sadaka veren erkeklere ve sadaka veren kadınlara ve Allah'a güzel bir ödünç verenlere, verdikleri kat kat artırılır ve onlara şerefli bir mükafat vardır.” (Hadid/18)
"Allah'a, kat kat karşılığını artıracağı güzel bir ödünç takdiminde kim bulunur? Allah hem darlaştırır, hem bollaştırır; Ona döneceksiniz" (el-Bakara, 2/245).
"...Eğer namazı dosdoğru kılar, zekatı verir, peygamberlere inanır, onları desteklerseniz ve Allah'a güzel borç verirseniz (ihtiyacı olanları Allah rızası için borç verirseniz) andolsun ki sizin günahlarınızı örterim..." (el-Mâide, 5/12)
"Eğer Allah'a güzel bir ödünç takdiminde bulunursanız, onu sizin için kat kat yapar, sizi bağışlar; Allah, şükrün karşılığını verendir; halimdir" (et- Teğâbun, 64/ 17).
“….Onun için Kur'ân'dan kolayınıza geldiği kadar okuyun, namazı kılın, zekatı verin ve Allah'a güzel bir borç verin (Hayırlı işlere mal sarfedin). Kendiniz için gönderdiğiniz her iyiliği, Allah katında daha hayırlı ve sevapça daha büyük olarak bulacaksınız….” (Müzzemmil/20)
Sıkıntı Giderenin Sıkıntısı Giderilir
Bir Hadis-i Şerifte, Peygamber (a.s.v) Efendimiz şöyle demiştir:
“Bir Müslüman diğerine 2 defa ödünç verirse, bir defa bağışta bulunmuş gibi olur.”  (İbn Mace, Sadakat 19; Şerkani, Mecmuul Zevaid 1V-126)
Yine Peygamber Efendimiz bir hadislerinde: “Kim ki bir Müslüman kardeşinin sıkıntısını giderirse Allah’ta onun sıkıntısını gideririr” buyurmuştur.
Peygamber Efendimiz (s.a.v) borç vermenin sadaka vermekten daha faziletli olduğunu; "Sadaka on misliyle, borç verme on sekiz misliyle mükafat görür" sözleriyle ifade etmiştir. (İbn.Mace).
Borç veren zenginlerimiz yalnızca Allah rızası için vermeli ve borç alan kişiyi herhangi bir söz ve tavrıyla minnet altında bırakmamalıdır. Zira böylesi bir tutum kişinin hayır niyeti ile yaptığı amelini boşa çıkarır. (Bakara, 2/264) Borçluya ödeme kolaylığı sağlamak hususunda Allah Teâlâ'nın şu buyruğunu hatırda tutmakta fayda vardır: "Şayet borçlu darlık içindeyse eli genişleyinceye kadar ona mühlet vermek gerekir. Eğer (gerçekleri) anlarsanız bunu sadaka olarak bağışlamanız sizin için daha hayırlıdır"(Bakara, 2/280)
Sosyal bir yardımlaşma olan karz-ı hasen'in iyilik ve ibadet anlayışı içinde devam etmesi için borçlanan kardeşlerimiz de şu hususlara dikkat etmelidirler: ''İlerde muhtemel anlaşmazlıkları ve mağduriyetlerin önlemesi için borçlar yazılıp kayıt altına alınmalı iyi niyetler suiistimal edilmemeli ve zamanı gelince borçlar ödenmelidir.''
Zira Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Borcunu ödeyecek durumda olan kimsenin ödemeyi geciktirmesi zülümdür''(Tirmizi) buyurmuşlardır.  Borç veren kişiye teşekkür ve onun için dua etmek işi ise, ahlâkî bir ödevdir. Kişi borçlu olarak vefat ederse, kul hakki olması hasebiyle ahiret vebalinden kurtulması için varisleri onun borcunu ödemeleri zaruridir.
Bir bağışın Karz-ı Hasen  olması için şartları arasında, gizli kalması, başa kakılmaması ve muhtaç olana verilmesi, verilende gözü kalmama gibi hususlar vardır.

Haber Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.